Erupcións volcánicas, impactos de meteoros, grandes dioivos, xigantescos dinosauros, abraiantes criaturas mariñas... Orixes recrea unha natureza salvaxe onde volven á vida seres hoxe desaparecidos, pero tamén descubrimos outros que habitan a Terra desde hai millóns de anos, desde moito antes de que o ser humano pisara o noso planeta.

A experiencia sensorial inmersiva Orixes atravesa catro mil millóns de anos de evolución do noso planeta: desde unha inhabitable bóla incandescente, ata a extinción do temible tiranosauro-rex, pasando pola explosión da vida nos océanos ou a aparición dos primeiros grandes bosques na superficie terrestre.

A experiencia é accesible a partir dos 8 anos de idade, e as nenas e nenos menores de 12 deben realizala co acompañamento e vixilancia dunha persoa adulta responsable que deberá adquirir tamén unha entrada.

O Festival de Narración Oral trae a contadores e contadoras de historias chegados de todo o mundo, e unha amplísima mostra de talento galego e novas voces que están a xurdir.

+INFO

Como dicía Castelao: lectura pública de textos polo 75 cabodano do autor no Panteón de galegas e galegos ilustres

O acto, aberto á participación colectiva, enmárcase na programación do XIII edición do Festival Atlántica e conta coa colaboración do Museo do Pobo Galego, xunto coa Fundación Castelao e o Arcebispado de Santiago de Compostela.

O Festival Internacional de Cinema Curtocircuíto, organizado polo Concello de Santiago de Compostela, celebra a súa vixésimo segunda edición volvendo ás rúas, coa proposta de xerar espazos de intercambio entre a cidadanía e as artistas nos que compartan e reflexionen sobre o seu traballo.

O festival manterá unha programación internacional e interdisciplinar que seguirá tendo o cinema como eixo principal. Ademais de conservar as seccións competitivas Planeta GZ, Supernova e Cosmos, o encontro e a convivencia entre artistas, cineastas e público serán o punto de partida para xerar lugares de debate, reflexión e coexistencia fóra das estruturas competitivas.

+INFO

Pilar Albarracín (Sevilla, 1968) foi unha das creadoras claves na renovación das linguaxes artísticas en España durante os anos noventa. Nunha escena ata entón dominada pola pintura e a escultura, o seu traballo foi pioneiro no uso da fotografía, a performance ou a instalación como medios de expresión artística, e contribuíu a formular algunhas das cuestións fundamentais para entender a evolución das prácticas artísticas nas últimas décadas. 

Mandala (Arc en ciel) (2012) forma parte dunha serie máis ampla integrada por outras cinco pezas que actualmente pertencen ás coleccións do CAAC de Sevilla e o MUSAC de León. A obra exposta no hall do CGAC está constituída por un conxunto de bragas usadas de diversas cores e tamaños dispostas en círculos concéntricos. Neste contexto, as pezas de roupa interior femininas adquiren un significado novo e profundamente simbólico, modelando un universo sagrado onde se combinan harmoniosamente o individual e o colectivo.

Ao longo da historia, as mulleres sempre foron relegadas nas marxes da educación artística. Expedientes para o establecemento dunha escola de nenas nos que se especificaba que o interese que existía para que as mulleres aprenderan a debuxar era, unicamente, que puideran despois trasladar a aprendizaxe a labores de bordado, citas nas que se expoñía que as nenas debían sentarse lonxe dos nenos para non distraelas, ou escritos nos que se explicaba que as nenas tiñan que atender a clase polas mañás porque ningún pai querería que a súa filla volvese a casa de noite.

A escaseza de alumnas matriculadas e a súa práctica inexistencia dentro dos cadros de persoal do profesorado demostran as grandes dificultades que tiñan as mulleres para accederen a ensinanzas artísticas. Con motivo do Día Internacional da Muller, o Arquivo de Galicia inaugura a exposición Mulleres artistas: aprendendo o oficio, que reflicte o difícil camiño ao que moitas tiveron que enfrontarse para conseguir o recoñecemento social da súa capacidade creadora, así como o acceso á educación artística.

A mostra exhibe un total de 39 documentos orixinais de entre 1785 e 1962 procedentes dos fondos da Real Sociedade Económica de Amigos do País e a Escola de Artes e Oficios. Informes, regulamentos de funcionamento das escolas, fotografías, láminas utilizadas como modelos para a aprendizaxe do debuxo ou exercios realizados polas alumnas son algúns dos materiais que podemos atopar nesta mostra e que reflicten a situación das mulleres na educación artística en Santiago de Compostela.

Rafael Úbeda leva pintando sete décadas. A exposición Úbeda. Visión retrospectiva abrangue unha ollada completa da súa traxectoria creativa, afondando nos fitos máis relevantes da súa obra e das pezas representativas que marcaron cada etapa do camiño. 

O artista, logo de sete décadas en activo, representa unha parte da historia da arte que enriquece o patrimonio de Galicia, así como unha das figuras das artes plásticas máis notables en España con conexións en diferentes lugares e escolas de Europa.

Esta mostra supón un relato pictórico que ten en conta as súas etapas vitais, moi vencellada aos lugares nos que habitou (Pontevedra, Madrid, Holanda e Italia). A exposición propicia unha viaxe polo universo e a biografía dun creador que representa un dos nomes principais da pintura galega. Así, o Museo Centro Gaiás reúne nesta mostra 56 pinturas, cinco debuxos e unha peza audiovisual inédita que axuda a comprender a súa evolución.

A pluralidade como concepto central que nutre estilos, técnicas e perspectivas é a idea da que emerxe DIVERSA, V Mostra Internacional de Ilustración Contemporánea Afundación #MiiC5, que achega a Santiago de Compostela unha selección das propostas máis representativas da ilustración actual. Nesta V edición, a exposición explora como a variedade cultural, a conexión coa nosa contorna e as experiencias persoais das e dos artistas converxen para dar forma a un discurso visual que dialoga cos grandes retos e temas do noso tempo. Outra volta, convidámoste á Sede Afundación na Rúa do Vilar para descubrir unha creatividade fascinante.

A XIII Bienal de Fotografía Etnográfica das Socias e Socios do Museo do Pobo Galego, Entre Amigos, ten este ano unha temática marcada fundamentalmente polas Letras Galegas 2025, con varias instantáneas sobre o patrimonio inmaterial referido á nosa música, como son as de Denís Estévez, José María Laredo Cordonié, José Francisco Mëndez García, Jesús García Devesa, Nolo Suárez, Manuel Otero López e Lois Ladra. 

Tamén participan, con outras temáticas Anxo Regueiro, Carmen Villar, María Soledad Pintos Peñaranda e María Jesús Fariña Busto.

Unha iniciativa baseada na idea de Noamí Batllori que pretende achegar a arte ao público infantil e adulto.

Con esa premisa, desde centros socioculturais ofrecese un planazo artístico, sen saír da cidade, sen limitacións de capacidade, ao aire libre, sen aglomeracións nin colas, sen horarios e con entrada de balde, e todo isto, dentro dunha caixa/museo de 13x13 cm.

O obxectivo e encher a cidade de pequenos museos da arte, que estarán montados desde o 14 de maio ata o 11 de xullo do 2025 en distintos escaparates de todo Santiago.  

Unha exposición para poñer o foco en todas as mulleres que mantiveron viva a poesía e a música de tradicional oral e para coñecer tamén como foi evolucionando a súa recollida e posta en valor ao longo dos tempos. Tesoureiras do noso é unha mostra na que a Biblioteca de Galicia, con motivo do Día das Letras Galegas 2025, recompila libros, cancioneiros e material audiovisual para comprender a todas esas mulleres que comezaron a tocar e cantar con pratos e sachos por pura necesidade de diversión e goce ata chegar co seu legado aos escenarios. 

Esta mostra supón un percorrido expositivo polas diferentes etapas artísticas e vitais de Eugenio Granell dende a súa vinculación con Galicia como referente de moitas das súas producións ao longo de toda a súa vida, neste senso faise unha alusión especial á obra do seu irmán, Mario Granell.

Nestes 30 anos, a Fundación Granell pasou por diferentes etapas, sempre baixo unha única traxectoria: protexer, difundir e estudar o legado de Granell e do Surrealismo, dende diferentes ópticas e dando a oportunidade a moitos artistas de amosar o seu traballo ademais de  facer participe aos diferentes públicos dende o local ao internacional.

A exposición Boutique Amparo, comisariada por Eduardo Valiña forma parte das mostras conmemorativas do trinta aniversario do museo.      

A exposición La Planitud do artista Adrián García preséntase na Galería Metro de Santiago de Compostela, ofrecendo unha reflexión crítica sobre a superficialidade e a inmediatez na sociedade contemporánea. Inspirado na linguaxe da publicidade, García cuestiona como estes elementos afectan á percepción da realidade, propoñendo unha ollada introspectiva a través das súas obras. A mostra convida ao espectador a reconsiderar a profundidade do pensamento nun mundo dominado polo efémero

Plastic biontes é unha intervención nas Torres Hejduk que pretende un diálogo, a través do lixo, entre a Cidade da Cultura e a cidade de Santiago. As torres como faros, como puntos de referencia social, como símbolos que unen a historia, a memoria e a posibilidade dun futuro aínda por imaxinar e construír. 

Plastic biontes reflexiona sobre os límites entre o "natural" e o artificial, cada vez máis difusos, e na interdependencia das formas de vida. Propón unha mimese entre o existente e o novo, nesas simbioses que nos axudan a imaxinar formas de vida futura, a prestar atención ás ameazas pero que tamén nos interpelan a imaxinar formas de adaptación, colaboración e resiliencia.

Ambas intervencións empregan restos de materiais que proveñen das cadeas de produción industriais de empresas próximas, reutilizándoos e resignificándoos para transformar a pel das torres. Un xogo entre o visible e o invisible.

Recuperar a imaxinación, o poder de observación, do próximo, do que existe ao noso arredor pero que é invisible aos ollos. Facer visible a abundancia axúdanos a entender quen somos.

A exposición "Tras a pegada das musas" invita aos asistentes a realizar un percorrido expositivo polas obras da artista plástica Mareiras, que falan de oito mulleres artistas cunha creatividade poderosa e singular: a condesa Oldini, Isabel Rawsthorne, Suzanne Valadon, Bella Chagall, Lidia Delectorskaya, Teresa Arijón, Celia Paul e Ethel Warwick. Ademais, Mareiras inclúe a súa propia musa masculina, Fausto.

Deste xeito, a artista rompe co discurso artístico hexemónico e reivindica a posibilidade de que os homes encarnen o papel de musa. Inspirada polo libro "A muller pintada" de Teresa Arijón, a intención das obras de Mareiras é revalorizar os nomes destas grandes creadoras, devolvéndolles o lugar na historia que se merecen e que o relato canónico lles negou.

O contacto entre Camilo José Cela e as mulleres que conforman esta mostra foi, sobre todo, epistolar, de aí a presenza de diversas cartas manuscritas e/ou mecanografadas, onde as palabras das persoas destinatarias e remitentes dan fe dos seus sentires

Terceira exposición individual en Galicia da artista Laura Nieto. A mostra reúne 12 pinturas nas que a artista propón un percorrido visual e simbólico por paisaxes nas que a natureza e a pegada humana coexisten nunha constante ambigüidade.

A obra de Priscilla Monge, foi frecuentemente incluida na escena posconceptual latinoamericana dos noventa, pero hai que ter en conta que neses anos nin Costa Rica nin a rexión centroamericana á que pertence figuraban nos mapas da arte latinoamericana recoñecida internacionalmente.

As súas pezas están situadas entre as dimensións significativas do verbal e do visual dos signos e as representacións. Como ela mesma afirma: “Atópanse nun espazo fractal, ese espazo entre a palabra e a imaxe e viceversa. É nese límite onde a arte xera un lugar seguro e de busca espiritual e seguramente de cambio”.

BORIS SAVELEV. Viewfinder, unha forma de mirar é a retrospectiva máis ampla realizada ata agora do fotógrafo Boris Savelev (Chernivtsi, Ucraína, 1947), artista premiado en PHotoEspaña 2024 cuxa mirada se forxou na Unión Soviética nos anos 70. Foi aló, primeiro como parte do prestixioso club Novator e máis adiante como freelance para publicacións rusas e estranxeiras, onde comezou a capturar instantáneas á marxe dos temas preestablecidos e as ríxidas regras estéticas do sindicato oficial de fotógrafos.

A exposición, comisariada por Adam Lowe, percorre seis décadas nas que Savelev se converteu nun incansable cazador da vida anónima das cidades, elmento fundamental na súa procura por revelar a fraxilidade do tecido urbano. Chernivtsi, Moscova, San Petersburgo, Nova York, Londres, Madrid, Dresde ou Vigo, cidade que o acolleu tras abandonar o seu país natal logo da invasión rusa, aparecen retratadas na mostra en diferentes épocas. En todas elas, a pesar do paso do tempo, somos quen de compartir o punto de vista do fotógrafo e comprender o que está mirando en cada momento. Instantes nos que os detalles —a tapa dun sumidoiro, unha sombra, un raio de luz— transmiten emocións e nos descobren unha realidade poética e complexa.

Facémolo co corpo. A performance é cousa de mulleres recolle o traballo dun importante número de artistas, capaces de sustentar por si mesmas un relato en relación á historia da performance dende finais dos anos sesenta, cando este tipo de linguaxe se desenvolve con forza.

A performance emerxe como unha das formas de creación máis interesantes, intensamente vinculada á necesidade de volver unir as prácticas artísticas coa vida, e asumir novos compromisos sociais, algo que a arte esquecera dende os realismos de finais do século XIX. A performance aparece tamén como consecuencia da loita das mulleres artistas por entrar nas institucións, sendo o seu carácter efémero o que facilitaría a súa presenza nos espazos da arte.

En Facémolo co corpo, hai unha selección de obras a través da cal poder falar da performance en Galicia, protagonizada en gran parte por mulleres que tiveron presenza nas programacións de institucións e festivais, e tamén en exposicións e eventos independentes durante as últimas décadas. Algunhas delas son galegas, outras, contribuíron co seu traballo á formación dos públicos e das artistas que teñen nas artes performativas o seu maior campo de expresión dentro do noso territorio.

Castelao. Mirar por Galicia representa a experiencia tecnolóxico-cultural máis avanzada ata o momento ao redor de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, un percorrido para atravesar o devir persoal, literario, artístico e político dunha das figuras máis senlleiras da historia de Galicia.

Intelixencia artificial, hologramas, videoproxeccións ou realidade virtual combínanse nun relato que nos traslada unha visión anovadora da súa vida, das súas achegas e do seu universo artístico, recreado aproveitando o potencial das tecnoloxías de animación 3D e dos motores de intelixencia artificial. O proxecto, que abrirá as súas portas no Museo Centro Gaiás o 26 de xuño de 2025, conta coa asesoría e dirección histórico-artística de Miguel Anxo Seixas Seoane, presidente da Fundación Castelao e posiblemente o maior especialista na biografía, obra e achegas da figura de Castelao.

As animacións e produción dixital recaen no estudio Maxina, empresa galega especialista no deseño de efectos visuais, animación 3D, visualización e experiencias inmersivas, fundada polos irmáns Noela e Carlos Seijo. Maxina combina sensibilidade artística e novas tecnoloxías e conta con máis de 10 anos de experiencia nos que colaborou co Guggenheim de Bilbao, a Xunta de Galicia, Afundación, Ferrovial ou Netflix, sendo responsables de proxectos do Gaiás como Orixes ou Hábitats.

Dirección artística: Carlos Seijo. Asesoría histórica: Miguel Anxo Seixas Seoane

Fotografías de Manuel Valcárcel «Piro».
O Kumbh Mela, que significa «Encontro do Cántaro», é a maior celebración relixiosa do mundo dentro do hinduísmo. Cada ciclo congrega devotos nas cidades sagradas de Prayagraj, Haridwar, Nashik e Ujjain para realizar o snana, o baño sagrado, e así buscar a purificación, o perdón dos pecados e a liberación espiritual (moksha). Entre o 13 de xaneiro e o 26 de febreiro de 2025, tivo lugar un Kumbh Mela excepcional en Prayagraj, recollido en imaxes por Manuel Valcárcel «Piro», un acontecemento que non se repetirá ata dentro de 144 anos.